Bir karakteri oynamak için onu anlamak gerekir. Ama Uta Hagen'e göre anlamak, karakteri dışarıdan çözmek değil, onunla kendi hayatınızdan bir köprü kurmaktır.
New York'ta HB Studio'da yıllarca oyunculuk eğitimi veren Hagen, Respect for Acting kitabıyla modern oyunculuk eğitiminin en çok başvurulan isimlerinden biri oldu. Yaklaşımının merkezinde şu fikir var: Sahnedeki gerçeklik, oyuncunun kendi deneyiminden gelir.
Yerine Koyma: Karakterin Durumunu Kendi Hayatınızla Doldurmak
Hagen'in en bilinen tekniği yerine koyma (substitution). Karakterin yaşadığı durum size uzaksa, o durumun yerine kendi hayatınızdaki gerçek bir an koyarsınız. Karakter bir kayıp yaşıyorsa, siz kendi kaybınızın ağırlığını hatırlarsınız. Amaç o anıyı sahnede anlatmak değil, sahnedeki davranışı gerçek bir kaynaktan beslemek.
Hagen'in 9 Sorusu
Hagen oyuncuya duygu zorlamak yerine somut sorular sorar:
Ben kimim?
Saat kaç?
Neredeyim?
Çevremde ne var?
Verili koşullar neler?
Karşımdakiyle ilişkim ne?
Ne istiyorum?
Önümde ne engel var?
İstediğimi almak için ne yapıyorum?
Bu sorulara karakter adına değil, kendiniz olarak cevap verdiğinizde sahne düşünceyle dolar. Duyguyu kovalamak yerine amacı ve eylemi çalışırsınız, duygu da çoğu zaman peşinden gelir.
Neden Önce Kendini Tanımak?
Stanislavski'nin "durumu oynamak" anlayışı Hagen'de kişisel bir derinlik kazanır. Kendi tepkilerinizi, korkularınızı ve isteklerinizi tanıyorsanız, karaktere ödünç verebileceğiniz gerçek malzemeniz var demektir. Kendini tanımayan oyuncu klişeye, tanıyan oyuncu ayrıntıya yaslanır. Kamera ve cast direktörü de ayrıntıyı fark eder.
Stanislavski Sistemi: Oyunculukta Ezbere Karşı "Durumu" Oynamak
Bugün Deneyin: 10 Dakikalık Kendini Tanıma Çalışması
Elinizdeki bir sahneyi ya da monoloğu alın ve şu sırayla çalışabilirsiniz:
1. Soruları kendi adınıza cevaplayın: Karakter ne istiyorsa, siz hayatınızda en son ne zaman bunu bu kadar istediniz? Kısa not alın.
2. Yerine koyacağınız anı seçin: Çok taze ya da çok ağır bir anı seçmenize gerekli değildir. Bu anı üzerinde çalışabileceğiniz, ayrıntılarını hatırlayabileceğiniz bir an olmalıdır.
3. Ayrıntıya inin: O anda neredeydiniz, kim vardı, ne duydunuz, elleriniz ne yapıyordu? Duygu değil, ayrıntı çalışın.
4. Sahneyi oynayın: Anıyı anlatmayın. Karşınızdakinden ne almak istediğinize odaklanın.
Self-Tape'inizde Nasıl Kullanırsınız?
Kamera önünde tek başınıza oynarken karşınızda partner yoktur. Bu yüzden "Ne istiyorum?" ve "Karşımdakiyle ilişkim ne?" soruları daha da önem kazanır. Çekime başlamadan önce karşınızdaki kişiyi zihninizde somutlaştırın. Cast direktörü replikten önce bakışınızdaki niyeti görecektir.
İyi Bir Self-Tape Nasıl Hazırlanır?
Rol Ne Kadar Uzak Olursa Olsun, Yol Sizden Geçer
Başkasını oynamak, kendinizden uzaklaşmak değildir. Hagen'in sorularına kendi cevaplarınızı verdikçe, yerine koyacağınız anıları tanıdıkça karakterlere açtığınız kapılar çoğalır. Bir sonraki sahneye başlamadan önce kendinize ilk soruyu sorun: Ben kimim?
ecast olarak, her yeni rolde önce kendine, sonra karaktere yaklaşan tüm oyunculara iyi çalışmalar dileriz!
